Nedir?
Bir kişi öldüğünde sahip olduğu taşınmazlar, banka hesapları, taşıtlar, alacaklar ve diğer haklar ile borçlar bütün olarak terekeyi oluşturur. Hukukta tereke yalnızca “geriye kalan mallar” değildir; borçlar da terekenin parçasıdır. Bu nedenle bir terekenin değeri, mal varlığından borçların düşülmesiyle bulunur.
Mirasçılara nasıl geçer?
TMK m.599’a göre mirasçılar, mirasbırakanın ölümüyle mirası bir bütün olarak, kanun gereğince kazanırlar. Kanunda öngörülen ayrık durumlar saklı kalmak üzere mirasçılar, mirasbırakanın ayni haklarını, alacaklarını, diğer malvarlığı haklarını, taşınır ve taşınmazlar üzerindeki zilyetliklerini doğrudan doğruya kazanırlar ve mirasbırakanın borçlarından kişisel olarak sorumlu olurlar. Atanmış mirasçılar da mirası ölümle kazanırlar. Yasal mirasçıların hangi payla mirasçı olduğunu miras payı hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
Mirasın reddi
Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilir. Mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır (TMK m.605). Mirasın reddi için kanunda belirli bir süre öngörülmüştür; bu süre kaçırılırsa mirasçı borçlardan sorumlu olabilir. Süre ve usul için mevzuat ayrıca incelenmelidir.
Örnek
Bir kişi ölünce geriye bir ev ve banka mevduatı bırakmış, ancak bankaya borcu da bulunmaktadır. Mirasçılar terekeyi sayarken yalnızca ev ve mevduatı değil, borcu da dikkate alır. Terekenin borçları malvarlığını aşıyorsa mirasçılar mirası reddetmeyi değerlendirebilir. Mirasçıların kimler olduğu ise mirasçılık belgesi ile belgelenir.
Dikkat edilecek noktalar
- Mirasbırakanın ölümünden önce yaptığı bağışlamalar ve vasiyetler saklı pay yönünden tenkis konusu olabilir.
- Mirasın paylaşılması için yapılan işlemler ve dava yolları ayrıdır; ortak mülkiyet için izale-i şuyu maddesine bakılabilir.
- Bu madde genel bilgi içindir; terekenin kapsamı somut olaya göre belirlenir.